Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 105

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

कुजात्मजाः कुंकुमाख्या रक्ताः शूलास्त्वनिष्टदाः । अग्निजा विश्वरूपाख्या अग्निवर्णाः सुखप्रदाः ॥ १०५ ॥

kujātmajāḥ kuṃkumākhyā raktāḥ śūlāstvaniṣṭadāḥ | agnijā viśvarūpākhyā agnivarṇāḥ sukhapradāḥ || 105 ||

کُج (مریخ) کے فرزند ‘کُنکُم’ کہلاتے ہیں؛ وہ سرخ رنگ، نیزہ نما اور نحوست دینے والے ہیں۔ آگ کے فرزند ‘وشورُوپ’ آتشی رنگ کے ہو کر سُکھ عطا کرتے ہیں۔

kujātmajāḥsons of Kuja (Mars)
kujātmajāḥ:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootkuja + ātmaja (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कुज-आत्मज (कुजस्य आत्मजाः)
kuṃkumākhyāḥnamed ‘Kuṅkuma’
kuṃkumākhyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuṃkuma + ākhya (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/नामधेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—कुङ्कुम-आख्य (कुङ्कुम इति आख्या येषाम्)
raktāḥred
raktāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
śūlāḥspears; ‘Śūla’ (as a class/name)
śūlāḥ:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootśūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (नामरूपेण)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) ‘but/indeed’
aniṣṭadāḥgranting misfortune
aniṣṭadāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaniṣṭa + da (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—अनिष्ट-द (अनिष्टं ददाति)
agnijāḥborn of Agni
agnijāḥ:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootagni + ja (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—अग्नि-ज (अग्नेः जाताः)
viśvarūpākhyāḥnamed ‘Viśvarūpa’
viśvarūpākhyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviśva-rūpa + ākhya (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/नामधेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—विश्व-रूप-आख्य (विश्व-रूप इति आख्या येषाम्)
agnivarṇāḥfire-colored
agnivarṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootagni + varṇa (प्रातिपदिक; कर्मधारय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—अग्नि-वर्ण (अग्निवत् वर्णः येषाम्)
sukhapradāḥgranting happiness
sukhapradāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsukha + prada (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—सुख-प्रद (सुखं प्रददाति)

Narada (in dialogue context with the Sanatkumara tradition)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

K
Kuja (Mars)
A
Agni

FAQs

It contrasts inauspicious and auspicious forces—those linked with Kuja (Mars) yielding aniṣṭa (unwanted results) and those linked with Agni yielding sukha (well-being)—encouraging discernment of karmic outcomes (phala) while pursuing dharma and mokṣa.

Indirectly, it frames worldly experiences as varying results (aniṣṭa vs. sukha); bhakti and dharmic living help one remain steady amid adverse influences and use favorable conditions without attachment, aligning the mind toward liberation.

It reflects Jyotiṣa (a Vedāṅga) through graha-related taxonomy and phala-vicāra—classifying beings by planetary/fire lineage and stating their typical effects as inauspicious or happiness-giving.