Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 76

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

स्वबंलग्नगः सूतिः सलिले नात्र संशयः । पापदृष्टे यमे गुद्यां जन्मांगाजव्ययस्थिते ॥ ७६ ॥

Transliteration

svabaṃlagnagaḥ sūtiḥ salile nātra saṃśayaḥ | pāpadṛṣṭe yame gudyāṃ janmāṃgājavyayasthite || 76 ||

Translation

اگر لگن آبی راشی میں ہو تو ولادت پانی میں یا پانی کے قریب ہوتی ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔ جب یم کی نحس نظر پڑے، اور نقطہ گُد کے علاقے میں آئے، اور پیدائش کا کارک بارہویں (ویَی) گھر میں ہو—تو یہ ناموافق نشانیاں بیان کی گئی ہیں۔

Word by Word

• स्व-बं-लग्न-गः: (birth) occurring in one's own lagna/... (text uncertain)
• स्व-बं-लग्न-गः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + बं (प्रातिपदिक; uncertain) + लग्न (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सूतिः)

• सूतिः: birth/delivery
• सूतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• सलिले: in water
• सलिले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सलिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अत्र: here
• अत्र: Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• पाप-दृष्टे: when (Yama/Saturn) is aspected by malefics
• पाप-दृष्टे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; सप्तमी, एकवचन; विशेषण (यमे)

• यमे: in Yama (Saturn)
• यमे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; सप्तमी, एकवचन (astrological: Yama=Saturn)

• गुद्याम्: in the anus/rectal region
• गुद्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• जन्म-अङ्ग-अज-व्यय-स्थिते: when placed in the house of loss related to birth/body (text uncertain)
• जन्म-अङ्ग-अज-व्यय-स्थिते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + अज (प्रातिपदिक; uncertain) + व्यय (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; सप्तमी, एकवचन; विशेषण (यमे/स्थितौ); स्थित = क्त (PPP) used adjectivally

Speaker

Suta

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Yama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames bodily events (like birth circumstances) as karmically signified through Jyotiṣa indicators, reinforcing the Purāṇic view that embodied life unfolds under dharma and karmaphala, while mokṣa lies in transcending such conditions.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This verse itself is technical (Jyotiṣa) rather than devotional, but within Mokṣa-Dharma it implicitly motivates turning to sādhana—especially Hari-bhakti and dharmic living—so one is not bound by fear of inauspicious karmic signs.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa Vedāṅga: reading childbirth-related indications from lagna (ascendant), watery signs/placements, malefic aspects (pāpa-dṛṣṭi), and the 12th house (vyaya-sthāna) as a loss/inauspicious factor.