Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
न कर्तृकर्मणोः षष्टी निष्टादिप्रतिपादिका । एता वै द्विविधा ज्ञेयाः सुबादिषु विभक्तिषु । भूवादिषु तिङतेषु लकारा दश वै स्मृताः ॥ १७ ॥
na kartṛkarmaṇoḥ ṣaṣṭī niṣṭādipratipādikā | etā vai dvividhā jñeyāḥ subādiṣu vibhaktiṣu | bhūvādiṣu tiṅateṣu lakārā daśa vai smṛtāḥ || 17 ||
چھٹی (اضافی) حالت فاعل اور مفعول کے لیے نہیں ہوتی؛ بلکہ ‘نِشٹھا’ وغیرہ جیسے کِردنتی معانی کو ظاہر کرتی ہے۔ یوں ‘سُب’ سے شروع ہونے والی اسمی تصریف میں یہ حالتیں دو طرح کی سمجھی جائیں؛ اور ‘بھُو’ وغیرہ دھاتوں کے تِنگنت نظام میں دس لَکار روایتاً یاد کیے گئے ہیں۔
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It frames Vedāṅga Vyākaraṇa as a disciplined tool for right understanding of śāstra: precise meanings of cases and verb-forms prevent misreading Dharma and Mokṣa teachings.
Indirectly: by emphasizing correct linguistic interpretation, it safeguards accurate comprehension of bhakti-oriented scriptures and mantras, ensuring devotion rests on proper meaning rather than confusion of grammatical relations.
Vyākaraṇa basics: (1) the function of the ṣaṣṭī (genitive) and its interpretive scope, including participial/derivative senses like niṣṭā, and (2) the standard count of ten lākāras used with tiṅ verb-endings.