Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 17

Anūcāna (True Learning), the Vedāṅgas, and Śikṣā: Svara, Sāmavedic Chant, and Gandharva Theory

Devanagari script

एकांतरः स्वरो ह्यप्सु गाथासुद्व्यंतरः स्वरः । सामसु त्र्यंतरं विद्यादेतावत्स्वरतोऽन्तरम् ॥ १७ ॥

Transliteration

ekāṃtaraḥ svaro hyapsu gāthāsudvyaṃtaraḥ svaraḥ | sāmasu tryaṃtaraṃ vidyādetāvatsvarato'ntaram || 17 ||

Translation

رِک منتر میں سُر کا فاصلہ ایک درجہ ہے، گاتھاؤں میں دو درجے، اور سامن گان میں تین درجے جاننا چاہیے—سُر کے اعتبار سے یہی فرق ہے۔

Word by Word

• एकान्तरः: having one interval
• एकान्तरः: Karta (कर्ता; adjectival to स्वरः)
• Type: Adjective
• Root: एकान्तर (प्रातिपदिक: एक + अन्तर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to स्वरः)

• स्वरः: accent
• स्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; reason/emphasis)

• अप्सु: in the waters (Āpah section/‘apsu’ context)
• अप्सु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन

• गाथासु: in the gāthās
• गाथासु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गाथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• द्व्यन्तरः: having two intervals
• द्व्यन्तरः: Karta (कर्ता; adjectival to स्वरः)
• Type: Adjective
• Root: द्व्यन्तर (प्रातिपदिक: द्वि + अन्तर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to स्वरः)

• स्वरः: accent
• स्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सामसु: in the Sāmans (Sāma chants)
• सामसु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• त्र्यन्तरम्: three-interval (accent)
• त्र्यन्तरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्र्यन्तर (प्रातिपदिक: त्रि + अन्तर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (object of विद्यात्)

• विद्यात्: one should know
• विद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एतावत्: this much
• एतावत्: Karta (कर्ता; with अन्तरम् understood)
• Type: Adjective
• Root: एतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणवाचक (quantifier)

• स्वरतः: as regards accent
• स्वरतः: Sambandha/Prakara (सम्बन्ध/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वरतस् (अव्यय; स्वर + तस्)
• Form: अव्यय (adverb; ‘with respect to accent’)

• अन्तरम्: difference/interval
• अन्तरम्: Karta (कर्ता; predicate ‘difference’)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara
• Rigveda
• Samaveda

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that liberation-oriented dharma includes disciplined mantra-recitation: correct svara (intonation) preserves the potency and intended meaning of Vedic sound, making worship and study spiritually effective.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti in the Purāṇic framework is supported by proper śravaṇa and kīrtana; this verse highlights that even devotional recitation should be aligned with Vedic phonetic rules so the offering of sound is precise and reverent.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (Vedic phonetics): it teaches how svara-intervals differ across Ṛk-style recitation, gāthā-style singing/recitation, and Sāman chanting—guiding practitioners in correct vocal execution.