Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 47

Śreyas and Paramārtha: The Ribhu–Nidāgha Teaching on Non-Dual Self

Advaita

भोज्येषु साधनं मिष्टं तेनास्यान्नं प्रसाधय । इत्युक्ता तेन सा पत्नी मिष्टमन्नं द्विजस्य तत् ॥ ४७ ॥

bhojyeṣu sādhanaṃ miṣṭaṃ tenāsyānnaṃ prasādhaya | ityuktā tena sā patnī miṣṭamannaṃ dvijasya tat || 47 ||

“کھانوں میں کوئی میٹھی چیز تیار کرو؛ اسی سے اس کے کھانے کو آراستہ کر کے پیش کرو۔” یوں کہے جانے پر اُس بیوی نے اُس دْوِج کے لیے میٹھا کھانا تیار کیا۔

भोज्येषुamong the foods / in edible items
भोज्येषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootभोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), बहुवचन; ‘भोज्य’ = edible/food-items (locative plural)
साधनम्the means / ingredient
साधनम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
मिष्टम्sweet, pleasant
मिष्टम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootमिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—‘साधनम्’ इति विशेष्यस्य
तेनby him / with that
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
अस्यof him / for him
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘अस्य’ = of this (person)
अन्नम्food
अन्नम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रसाधयprepare, cook, make ready
प्रसाधय:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्र√साध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्ताhaving been told
उक्ता:
कर्मणि-भाव (Passive participial predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सा’ इति कर्तृपदे विशेषणम्
तेनby him
तेन:
कर्ता (Karta/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पत्नीwife
पत्नी:
कर्ता (Karta/Apposition)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मिष्टम्-अन्नम्sweet food
मिष्टम्-अन्नम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमिष्ट (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मिष्टम्’ विशेषणं ‘अन्नम्’ विशेष्यं
द्विजस्यof the brahmin
द्विजस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तत्that (food)
तत्:
कर्म (Karma/Object—appositional)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मिष्टम्-अन्नम्’ इत्यस्य अन्वयः

Narada (narrating within the Moksha-dharma discourse)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

D
Dvija (Brāhmaṇa)

FAQs

It highlights atithi-sevā (reverent service to a guest, especially a brāhmaṇa) as a concrete expression of dharma that purifies the householder and supports the Moksha-dharma ideal of selfless duty.

Though not explicitly naming a deity, it models bhakti in action—serving the worthy with care and sincerity; such service is treated in Purāṇic ethics as devotion expressed through compassionate, respectful conduct.

Ritual propriety in hospitality—preparing suitable food (including miṣṭānna) for a dvija—aligns with kalpa-style practical dharma (procedural conduct), emphasizing correct household observances rather than a technical Vedāṅga lesson like vyākaraṇa or jyotiṣa.