Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Adhyaya 86Dhumralocana’s Mission and His Ashing by the Goddess; Shumbha Sends Chanda and Munda

कांश्चित् करप्रहारेण दैत्यानास्येन चापरान् ।

आक्रम्य चाधरेणान्यान् स जग्हान महासुरान् ॥

kāṃścit karaprahāreṇa daityān āsyena cāparān /

ākramya cādhareṇānyān sa jaghāna mahāsurān

کچھ دَیتّیوں کو اس نے پنجوں کے وار سے گرا دیا، کچھ کو منہ سے؛ اور کچھ کو روند کر اور نچلے جبڑے کے دانتوں سے کاٹ کر ہلاک کیا۔

कान्some (whom)
कान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
चित्some
चित्:
विशेषण-निबन्धन (Particle)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formअव्यय; अनिश्चितार्थक-प्रत्ययवत् (enclitic particle indicating indefiniteness)
करप्रहारेणby a blow of the paw/hand
करप्रहारेण:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक) + प्रहार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः ‘करेण प्रहारः/करस्य प्रहारः’; पुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
दैत्यान्demons (Daityas)
दैत्यान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
आस्येनwith (his) mouth
आस्येन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपरान्others
अपरान्:
कर्मविशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; (दैत्यान् इति) विशेषणम्
आक्रम्यhaving attacked
आक्रम्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-क्रम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अधरेणwith (his) lower jaw/lip
अधरेण:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
अन्यान्others
अन्यान्:
कर्मविशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; ‘महासुरान्’/‘(दैत्यान्)’ इत्यर्थे कर्मविशेषणम्
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
जघानslew
जघान:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
महासुरान्great demons
महासुरान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootमहत् + असुर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास ‘महान्तः असुराः’; पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
Ṛṣi narrator

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Devī (Ambikā)Siṃha (Devī’s mount)
Ambikā’s siṃha as extension of her martial śakti
ShaktismBattle imageryOverpowering adharma

FAQs

Adharma appears in many forms; dharmic power meets it with appropriate means. The multiplicity of methods underscores completeness of protection.

Narrative (ākhyāna) serving devotional instruction; not a direct pancalakṣaṇa enumerative passage.

Paws, mouth, trampling, and biting can symbolize successive layers of purification—thought, speech, action, and instinct—subduing the corresponding ‘asuric’ impulses.