Home›Markandeya Purana›Adhy. 82›Shloka 13
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 13

Adhyaya 82 — The Rise of Mahishasura and the Manifestation of the Goddess from the Gods’ Tejas

Sanskrit

यदभूच्छाम्भवं तेजस्तेनाजाय तन्मुखम् । याम्येन चाभवन् केशा बहवो विष्णुतेजसा ॥

Transliteration

yad abhūc chāmbhavaṃ tejas tenājāyata tan-mukham / yāmyena cābhavan keśā bahavo viṣṇutejasā

Translation

شامبھَو (شیو) کا نور اس کا چہرہ بن گیا۔ یم کی طاقت سے اس کے بہت سے گیسوؤں کے گچھے پیدا ہوئے؛ اور وِشنو کی طاقت سے بھی وہ آراستہ و مربوط ہوئے۔

Word by Word
यत्that which
यत्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धे (relative pronoun: 'that which')
अभूत्was, became
अभूत्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
शाम्भवम्Śiva’s
शाम्भवम्:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootशाम्भव (शम्भु-सम्बन्धि, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तेजः-विशेषण (pertaining to Śambhu/Śiva)
तेजःradiance
तेजः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनby that
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental: 'by that')
अजायतwas born, arose
अजायत:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् (अजायत)
तत्that
तत्:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मुखम्-विशेषण
मुखम्face
मुखम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-स्थान (subject complement in context: 'the face arose')
याम्येनby the southern (Yama’s)
याम्येन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootयाम्य (यम-सम्बन्धि, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (by the southern/Yama-related [radiance])
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अभवन्became
अभवन्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
केशाःhairs
केशाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
बहवःmany
बहवः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; केशाः-विशेषण
विष्णु-तेजसाby Viṣṇu’s radiance
विष्णु-तेजसा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः: 'विष्णोः तेजसा' (by Viṣṇu’s radiance)
Speakers
Rishi narrator
Primary Deities
DeviShivaYamaVishnu
Shakti Aspects
Devī’s iconographic formation (aṅga-praty-aṅga) from deities’ tejas; Devī as Chandikā/Durgā in making
Key Themes
IconographyTheology of energiesUnity of deities in DevīEmbodied divinity

FAQs

Devī is not a rival to the gods but their integrated potency; divine functions collaborate within a single embodiment to address adharma.

Carita—specifically, the ‘manifestation and description’ segment typical of Purāṇic battle cycles.

Face symbolizes consciousness and presence; hair often symbolizes time, fate, and power’s expansiveness. The association with Yama and Vishnu suggests mastery over mortality/order and sustaining intelligence within the Devī’s very form.

←Previous Verse
Next Verse→