Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Adhyaya 77Sanjna’s Withdrawal from Surya: The Birth of Yama and Yamuna, and the Emergence of Chhaya

मार्कण्डेय उवाच इत्याकर्ण्य यमः शापं मात्रा दत्तं भयातुरः ।

अभ्येत्य पितरं प्राह प्रणिपातपुरःसरम् ॥

mārkaṇḍeya uvāca ityākarṇya yamaḥ śāpaṃ mātrā dattaṃ bhayāturaḥ /

abhyetya pitaraṃ prāha praṇipāta-puraḥsaram

مارکنڈیہ نے کہا: اپنی ماں کی بددعا سن کر، یم خوفزدہ ہو گئے اور اپنے والد کے پاس جا کر، تعظیم بجا لاتے ہوئے بولے۔

मार्कण्डेयःMarkandeya
मार्कण्डेयः:
वक्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति/उद्धरण (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)
यमःYama
यमः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
शापम्curse
शापम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
मात्राby the mother
मात्रा:
कर्ता/करण (Agent expressed instrumentally)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle/कृत), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शापम् इति विशेषणम्
भयातुरःdistressed with fear
भयातुरः:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootभयातुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootअभि + इ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
पितरम्father
पितरम्:
कर्म (Karma/Object of approaching/speaking to)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रणिपातपुरःसरम्with prostration in front (first)
प्रणिपातपुरःसरम्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeAdjective
Rootप्रणिपात (प्रातिपदिक) + पुरःसर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
Mārkaṇḍeya (narrator)

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

MārkaṇḍeyaYamaSūrya
Consequences of cursesSeeking refuge in eldersHumility

FAQs

When harm arises through conflict, the dharmic response is humility and recourse to higher wisdom/authority rather than escalation.

Vaṃśānucarita: narrative progression in the account of divine progeny.

Prostration before the ‘father’ indicates turning from reactive emotion to the solar principle of illumination—seeking clarity to dissolve the binding force of a curse.