Adhyaya 61 — The Second Manvantara Begins: The Brahmin’s Swift Journey and Varuthini’s Temptation on Himavat
मार्कण्डेय उवाच एवम् सञ्चिन्तयन्ती सा दिव्ययोषित् स्मरातुरा । आत्मानं दर्शयामास कमनीयतराकृतिम् ॥
mārkaṇḍeya uvāca evaṃ sañcintayantī sā divyayoṣit smarāturā / ātmānaṃ darśayāmāsa kamanīyatarākṛtim
مارکنڈےیہ نے کہا—یوں سوچتے ہوئے وہ آسمانی عورت، خواہشِ عشق سے مضطرب ہو کر، پھر اپنے آپ کو ظاہر کرنے لگی اور اس سے بھی زیادہ دلکش صورت اختیار کی۔
{ "primaryRasa": "shringara", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Desire leads to self-display and strategizing; the story externalizes inner agitation (āturatā) into action (self-revelation), illustrating how mental states condition behavior.
Ākhyāna/Upākhyāna with didactic coloring; it is not directly sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita.
‘Assuming a more alluring form’ can symbolize māyā’s capacity to intensify appearances to capture attention; it warns that enhanced attractiveness may be a deliberate veil over truth.