Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Adhyaya 57The Ninefold Divisions of Bharata: Mountains, Rivers, and Peoples

तामसा हंसमार्गाश्च काश्मीरास्तुङ्गनास्तथा । शूलिकाः कुहकाश्चैव ऊर्णा दर्वास्तथैव च ॥

tāmasā haṃsamārgāśca kāśmīrāstuṅganāstathā / śūlikāḥ kuhakāścaiva ūrṇā darvāstathaiva ca

تامس اور ہنس مارگ؛ کاشمیر اور تُنگن؛ شُولِک اور کُہَک؛ نیز اُورْن اور دَرو—یہ سب بھی مذکور ہیں۔

तामसाःthe Tāmasas
तामसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (जातिनाम)
हंसमार्गाःthe Haṃsamārgas
हंसमार्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहंस + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुषः: हंसानां मार्गाः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
काश्मीराःthe Kāśmīras
काश्मीराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाश्मीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुङ्गनाःthe Tuṅganas
तुङ्गनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतुङ्गन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपमानार्थ (adverb: 'likewise/also')
शूलिकाःthe Śūlikas
शूलिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशूलिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कुहकाःthe Kuhakas
कुहकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुहक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
ऊर्णाःthe Ūrṇas
ऊर्णाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऊर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (जातिनाम)
दर्वाःthe Darvas
दर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (जातिनाम)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (adverb: 'likewise')
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
Paurāṇic narrator (geographical enumeration; frame-speaker not explicit in the given excerpt)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

GeographyUdīcya (northern) regionsJanapada enumeration

FAQs

The naming of Kashmir and other northern groups reflects the purāṇic awareness of diverse Himalayan and trans-Himalayan corridors and their integration into sacred geography.

Cosmography/earth-description used as scaffolding for purāṇic historiography (vaṃśa/vaṃśānucarita contexts).

Northern lands often function symbolically as liminal zones—thresholds to ‘other worlds’—yet still mapped into the ordered purāṇic universe.