Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Adhyaya 32Rules for Parvana Śrāddha: Foods that Please the Ancestors and Items to Avoid

दद्यात् श्राद्धं त्रयोदश्यां मघासु च यथाविधि । मधुसर्पिः समायुक्तं पायसं दक्षिणायने ॥

dadyāt śrāddhaṃ trayodaśyāṃ maghāsu ca yathāvidhi / madhusarpiḥ samāyuktaṃ pāyasaṃ dakṣiṇāyane

تیرھویں قمری تاریخ کو، اور نیز جب مَغھا نَکشتر غالب ہو، قاعدے کے مطابق شرادھ کرنا چاہیے۔ دَکشِناَیَن میں شہد اور گھی ملا ہوا پَیاس (میٹھا دودھ-چاول) نذر کرنا چاہیے۔

दद्यात्one should give/offer
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
त्रयोदश्याम्on the thirteenth lunar day
त्रयोदश्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालवाचक (locative of time)
मघासुduring Maghā (nakṣatra)
मघासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमघा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; नक्षत्रवाचक (in the Maghā asterism-days)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
यथाविधिaccording to rule
यथाविधि:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + विधि (अव्यय/समास)
Formअव्ययीभाव समास; क्रियाविशेषण (adverb)
मधुसर्पिःhoney and ghee
मधुसर्पिः:
Karta/Instrument-specifier (कर्ता/उपकरणनिर्देशक)
TypeNoun
Rootमधु + सर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (मधु च सर्पिः च) समाहारार्थे
समायुक्तम्mixed/combined (with)
समायुक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-युज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (to पायसम्)
पायसम्rice pudding (pāyasa)
पायसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दक्षिणायनेin the southern solstice/half-year (dakṣiṇāyana)
दक्षिणायने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिणायन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालवाचक (locative of time); तत्पुरुष (दक्षिणं अयनम्)
Madālasā (ritual calendar guidance)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Pitṛs (ancestors)Sūrya (implicit via ayana)
DharmaPitṛ PūjāRitual timing (tithi/nakṣatra)Seasonal observance

FAQs

Dharma is shown as time-sensitive: right action includes right timing. The careful alignment with tithi/nakṣatra reflects an ethic of attentiveness and reverence rather than mere mechanical giving.

This is Ācāra/Dharma material, not a direct instance of sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita.

Dakṣiṇāyana is traditionally associated with the Pitṛ-path; offering sweet, unctuous foods (honey/ghee) symbolizes ‘nourishing continuity’—stabilizing subtle bonds of lineage and memory.