Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Adhyaya 23Ashvatara’s Vow for Madalasa and the Bestowal of Musical Science by Sarasvati

पिता च तं परिष्वज्य माता चान्ये च बान्धवाः ।

चिरं जीवेतिकल्याणीर्ददुस्तस्मै तदाशिषः ॥

pitā ca taṃ pariṣvajya mātā cānye ca bāndhavāḥ | ciraṃ jīveti kalyāṇīr dadus tasmai tadāśiṣaḥ ||

اس کے باپ نے اسے گلے لگایا، اور ماں اور دوسرے رشتہ داروں نے بھی؛ پھر انہوں نے “دیرپا عمر پاؤ” کہہ کر اسے مبارک دعائیں دیں۔

पिताfather
पिता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
पूर्वकालक्रिया (Absolutive; prior action)
TypeIndeclinable
Rootपरि+स्वज् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): 'having embraced'
माताmother
माता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
बान्धवाःkinsmen, relatives
बान्धवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चिरम्for long
चिरम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: long)
जीवlive!
जीव:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; (quoted speech)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणबोधक (quotative)
कल्याणीःauspicious (blessings/words)
कल्याणीः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; (auspicious words/blessings) कर्मपद
ददुःgave
ददुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन
तत्those
तत्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण आशिषः-शब्दस्य
आशिषःblessings
आशिषः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Narrator (third-person narrative); blessings by family

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Family bondsĀśīrvāda (blessing)Filial relationships

FAQs

The text underscores the dhārmic centrality of parents and kin: blessings and embrace are portrayed as stabilizing forces after danger.

Narrative layer; not a pancalakṣaṇa category in itself.

Blessings (āśīrvāda) are not mere sentiment; they function as ‘speech-acts’ believed to shape destiny—an echo of Vedic vāṅ-maya power.