Adhyaya 19 — Kartavirya Arjuna at Dattatreya’s Ashram: Boons, Sovereignty, and Vaishnava Praise
तथोन्मार्गप्रवृत्तस्य चास्तु सन्मार्गदेशकः ।
सन्तु मेऽतिथयः श्लाघ्या वित्तदाने तथाक्षये ॥
tathonmārgapravṛttasya cāstu sanmārgadeśakaḥ /
santu me 'tithayaḥ ślāghyā vittadāne tathākṣaye
اگر میں کج راہ پر چل پڑوں تو کوئی مجھے راہِ راست کی طرف رہنمائی کرے۔ میرے مہمان قابلِ ستائش ہوں؛ اور خیرات کے لیے میرا مال بھی بے زوال رہے۔
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Even a powerful ruler asks for safeguards: moral course-correction, good company, and resources for generosity. Kingship is presented as stewardship requiring humility and continual guidance.
Carita with dharma-instruction embedded: the narrative uses a king’s boon-request to teach rājadharma and gṛhastha-style virtues (atithi, dāna).
The ‘sanmārga-deśaka’ functions like the inner conscience or guru-principle; ‘praiseworthy guests’ symbolizes the arrival of dharmic opportunities, and ‘akṣaya dāna’ the ever-renewing merit stream.