Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyaya 15Karmic Retribution: Rebirths After Naraka and the King’s Compassion in Hell

गर्दभो जायते जन्तुः पित्रोश्चाप्यवमानकः ।

मातापितरावाक्रुश्य शारिका सम्प्रजायते ॥

gardabho jāyate jantuḥ pitroś cāpy avamānakaḥ /

mātāpitarāv ākruśya śārikā samprajāyate

جو جاندار اپنے پِتروں کی بے حرمتی کرے وہ گدھا بن کر پیدا ہوتا ہے۔ اور جو ماں باپ کو برا کہے وہ شَارِکا (مینا) پرندہ بن کر جنم لیتا ہے۔

gardabhaḥa donkey
gardabhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgardabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
jāyateis born
jāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
jantuḥa creature
jantuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjantu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
pitroḥof (his) parents (father and mother)
pitroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध; षष्ठी)
TypeNoun
Rootpitṛ (पितृ प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Dual (द्विवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
apialso
api:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात)
avamānakaḥone who insults / a reviler
avamānakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootavamānaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
mātā-pitaraumother and father (parents)
mātā-pitarau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmātṛ+pitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Dual (द्विवचन)
ākruśyahaving abused / having shouted at
ākruśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√kruś (क्रुश् धातु)
FormAbsolutive/gerund (ल्यप्)
śārikāa myna bird
śārikā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśārikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
sam-prajāyateis born (as)
sam-prajāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-pra-√jan (जन् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
Yamakiṅkara

{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Yama
Pitṛ-dharmaFilial dutyKarmic rebirthSpeech ethics

FAQs

Respect toward parents and ancestors is foundational to dharma; abuse of speech against them is treated as a serious moral failure with tangible karmic consequences.

Ethical/ritual instruction (especially pitṛ-related dharma), not the purāṇa’s five defining marks.

The myna—known for mimicry and loud speech—fits the symbolism of harmful words returning as a birth defined by chatter; the donkey image suggests burden and dullness arising from disrespect of one’s roots.