Shloka 4
सहदेवस्य गोसंख्य-तन्तिपाल-रूपेण विराट-समागमः | Sahadeva’s Audience with Virāṭa as Cattle-Enumerator
Tantipāla
सा तानुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्रयहमिहागता,राजेन्द्र! उनके इस प्रकार पूछनेपर द्रौपदीने उनसे कहा--'मैं सैरन्ध्री- हूँ। जो मुझे अपने यहाँ नियुक्त करना चाहे, उसीके यहाँ मैं सैरन्ध्रीका कार्य करना चाहती हूँ और इसीलिये यहाँ आयी हूँ।” उसके रूप, वेष और मधुर वाणीसे किसीको यह विश्वास नहीं हुआ कि यह दासी है और अन्न-वस्त्रके लिये यहाँ उपस्थित हुई है
sa tān uvāca rājendra sairandhry aham ihāgatā | rājendra! teṣām evaṃ pṛcchatāṃ draupadī uvāca— “ahaṃ sairandhrī; yo māṃ svagṛhe niyokṣyati tasyaiva gṛhe sairandhryāḥ karma kartum icchāmi, tasmād ihāgatāsmi.” tasyā rūpa-veṣa-madhura-vāṇībhiḥ kasyacid api na viśvāso jātaḥ yā dāsī syād anna-vastrārtham ihāgatā iti ||
دروپدی نے ان سے کہا—“اے راجندر! میں سائرندھری ہوں۔ جو مجھے اپنے گھر میں مقرر کرنا چاہے، اسی کے گھر میں میں سائرندھری کے فرائض انجام دوں گی—اسی لیے یہاں آئی ہوں۔” مگر اس کے حسن، لباس اور شیریں گفتاری کے باعث کسی کو یقین نہ آیا کہ وہ محض کھانے اور کپڑے کی خاطر آئی ہوئی ایک خادمہ ہے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how dharma can require strategic concealment without abandoning dignity: Draupadī adopts a socially low role for safety, yet her inner nobility shows through her speech and bearing, reminding readers that true worth is not determined by external status.
During the Pāṇḍavas’ incognito stay in Virāṭa’s realm, Draupadī is questioned about herself. She introduces herself as a sairandhrī seeking employment in a household, but her beauty and refined manner make the onlookers doubt that she is an ordinary servant seeking mere subsistence.