Shloka 31
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
न चेद् दर्शयिता मार्ग धक्ष्याम्पेनमहं ततः । महास्त्रैरप्रतिहतैरत्यग्निपवनोज्ज्वलै:,“यदि यह स्वयं प्रकट होकर कोई मार्ग नहीं दिखायेगा तो मैं अग्नि और वायुसे भी अधिक तेजस्वी तथा कभी न चूकनेवाले महान दिव्यास्त्रोंद्रारा इसे जलाकर भस्म कर डालूँगा'
Translation
اور اگر یہ خود ظاہر ہو کر کوئی راستہ نہ دکھائے، تو میں آگ اور ہوا سے بھی بڑھ کر درخشاں، ناقابلِ روک اور کبھی خطا نہ کرنے والے عظیم دیویہ استروں سے اسے جلا کر راکھ کر دوں گا۔
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
दर्शयिताone who will show (the shower)
दर्शयिता:
Karta
TypeNoun
Rootदर्शयितृ (√दृश् + णिच्)
FormMasculine, Nominative, Singular
मार्गम्path, way
मार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
धक्ष्यामिI will burn
धक्ष्यामि:
TypeVerb
Root√दह्
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
महास्त्रैःwith great weapons (divine missiles)
महास्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहास्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
अप्रतिहतैःunobstructed, irresistible
अप्रतिहतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअप्रतिहत
FormNeuter, Instrumental, Plural
अतिexceedingly, beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति
अग्निfire
अग्नि:
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Stem form (in compound), Singular
पवनwind
पवन:
TypeNoun
Rootपवन
FormMasculine, Stem form (in compound), Singular
उज्ज्वलैःblazing, very bright
उज्ज्वलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल
FormNeuter, Instrumental, Plural
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes