Shloka 18
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
Devanagari script
दुर्विनीता: श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव च । तिष्ठन्ति न चिरं भद्रे यथाहं मदगर्वित:
Translation
اے بھدرے! جو بدتہذیب و بےقابو ہوں، وہ اگر دولت، علم اور اقتدار بھی پا لیں تو زیادہ دیر تک خیر و عافیت کے مقام پر قائم نہیں رہتے—جیسے میں نشے اور غرور میں ڈوبا ہوا اپنی ہی عزت و وقار گنوا بیٹھا۔
Word by Word
दुर्विनीताḥill-disciplined, badly trained (people)
दुर्विनीताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्विनीत (दुर् + विनीत)
FormMasculine, Nominative, Plural
श्रियम्prosperity, fortune
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
विद्याम्knowledge, learning
विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Accusative, Singular
ऐश्वर्यम्power, lordship, sovereignty
ऐश्वर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed, just, even
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तिष्ठन्तिthey remain, they stand
तिष्ठन्ति:
TypeVerb
Rootस्था
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चिरम्for long, long time
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिरम्
भद्रेO auspicious one / O lady
भद्रे:
TypeNoun
Rootभद्र
FormFeminine, Vocative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
मदगर्वितःmade proud by intoxication/pride; arrogant
मदगर्वितः:
TypeAdjective
Rootमदगर्वित (मद + गर्वित)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes