Shloka 59
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
असम्प्राप्तानस्त्रपथं परस्य तदा द्रष्टा नश्यतो धार्तराष्ट्रानू । अकुर्वत: कर्म युद्धे समन््तात् तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्,“दुर्योधनको जब यह दिखायी देगा कि उसके दूसरे भाई शत्रुओंकी बाण-वर्षके निकट न जाकर उसे दूरसे देखकर ही अदृश्य हो रहे हैं, युद्धमें कोई पराक्रम नहीं कर पा रहे हैं, तब वह लड़ाई छेड़नेके कारण मन-ही-मन बहुत पछतायेगा
asamprāptān astrapathaṁ parasya tadā draṣṭā naśyato dhārtarāṣṭrān | akurvataḥ karma yuddhe samantāt tadā yuddhaṁ dhārtarāṣṭro ’nvatāpsyat ||
سنجے نے کہا—جب دھرتراشٹر کا بیٹا یہ دیکھے گا کہ اس کے اپنے آدمی دشمن کے ہتھیاروں کی حد تک بھی نہیں پہنچ پا رہے، میدانِ جنگ میں کہیں بھی کوئی کارنامۂ شجاعت انجام نہیں دے پا رہے، اور دیکھتے ہی دیکھتے غائب ہوتے جا رہے ہیں—تب جنگ چھیڑنے پر وہ اندر ہی اندر جل کر پچھتائے گا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
Initiating an unrighteous conflict out of pride and greed leads to predictable moral and practical collapse: when courage and competence fail, the instigator is left with inner remorse rather than honor.
Sañjaya foretells that Duryodhana will witness his own warriors unable to close with the enemy or display valor, instead disappearing under pressure; seeing this, he will regret having provoked the war.