Shloka 27
Gālava’s Eastern Ascent with Garuḍa; Counsel on Kāla and Upāya (उद्योगपर्व, अध्याय ११०)
उत्तरेति परिख्याता सर्वकर्मसु चोत्तरा । द्विजश्रेष्ठल इन सब कारणोंसे तथा अन्यान्य गुणोंके कारण यह दिशा उत्कृष्ट है और समस्त शुभ कर्मोके लिये भी यही उत्तम मानी गयी है। इसलिये इसे उत्तर कहते हैं ।। २६ # || एता विस्तरशस्तात तव संकीर्तिता दिश:
uttareti parikhyātā sarvakarmasu cottarā | dvijaśreṣṭha etaiḥ sarvakāraṇaiḥ tathā anyānyaguṇakāraṇaiś ca eṣā diśā utkṛṣṭā, samastaśubhakarmabhyaś ca iyam eva uttamā matā | tasmād uttarā iti ucyate ||
یہ سمت ‘اُتّرَا’ کے نام سے مشہور ہے اور تمام کاموں میں سب سے برتر سمجھی جاتی ہے۔ اے برہمنوں میں افضل! انہی اسباب اور دیگر بہت سی خوبیوں کے باعث یہ سمت نہایت ممتاز ہے، اور ہر نیک و مبارک عمل کے لیے بھی یہی سب سے زیادہ سعد و مبارک مانی جاتی ہے؛ اسی لیے اسے ‘شمال’ (اُتّر) کہا جاتا ہے۔
युपर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse links ‘uttara’ (north) with ‘uttara’ (superior), presenting the northern quarter as symbolically and ritually preeminent—especially for auspicious, dharmic actions.
Yuparṇa is explaining the significance of directions, stating that the northern direction is renowned as the best and most auspicious for all good undertakings, and that this excellence is why it is called ‘Uttarā’.