Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

पूर्ण श्रद्धाकें साथ क्रमश: कथा सुनते हुए उसे अन्ततक पूर्णरूपसे श्रवण करना चाहिये। यथाशक्ति श्रवणके लिये उद्यत रहकर मनको प्रसन्न रखे। हृदयमें हर्षसे उललसित हो मनमें संशय या तर्क-वितर्क न करे ।।

pūrṇaśraddhayā saha kramaśaḥ kathāṃ śṛṇvan tām antataḥ pūrṇarūpeṇa śravaṇaṃ kuryāt | yathāśakti śravaṇāya udyataḥ san manaḥ prasannaṃ rakṣet | hṛdaye harṣeṇa ullasitaḥ san manasi saṃśayaṃ vā tarka-vitarkaṃ na kuryāt || satyārjavavrato dāntaḥ śuciḥ śaucasamanvitaḥ | śraddadhāno jitakrodho yathā sidhyati tac chṛṇu ||

ویشَمپایَن نے کہا—کامل श्रद्धا کے ساتھ مرحلہ بہ مرحلہ اس حکایت کو سننا چاہیے اور آخر تک پوری طرح سماعت کرنی چاہیے۔ اپنی استطاعت کے مطابق سننے میں مستعد رہے اور دل و دماغ کو شاداب رکھے؛ دل خوشی سے سرشار ہو اور شک یا بحث و تکرار میں نہ پڑے۔ جو سامع سچائی اور راست روی کے عہد پر قائم، نفس پر قابو رکھنے والا، پاکیزہ اور طہارت کے آداب کا پابند، باایمان اور غضب پر غالب ہو—وہ کس طرح کامیابیِ روحانی پاتا ہے، یہ میں بتاتا ہوں؛ سنو۔

सत्यार्जव्रतःone whose vow is truth and straightforwardness
सत्यार्जव्रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यार्जव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
दान्तःself-controlled
दान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचिःpure
शुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine, Nominative, Singular
शौचसमन्वितःendowed with cleanliness
शौचसमन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootशौच-समन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रद्धधानःfaithful, having faith
श्रद्धधानः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रद्धा-धा (धातु: धा) → श्रद्धधान
FormMasculine, Nominative, Singular
जितक्रोधःone who has conquered anger
जितक्रोधः:
Karta
TypeAdjective
Rootजित-क्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाhow; in what manner
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
सिध्यतिattains success; is accomplished
सिध्यति:
TypeVerb
Rootसिध्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तत्that (result/way)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
शृणुhear; listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse teaches the discipline of listening to sacred narrative: hear it fully and sequentially with faith, mental clarity, joy, and without skeptical quarrelling; cultivate truthfulness, straightforwardness, self-restraint, purity/cleanliness, faith, and mastery over anger to gain spiritual fruition (siddhi).

Vaiśampāyana pauses the storyline to instruct the audience on the proper inner attitude and ethical qualifications of a hearer, framing the act of listening itself as a dharmic practice that yields ‘siddhi’ when done rightly.