Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

चिन्ता सुमहती जाता मुनि दृष्टवा महाद्युतिम्‌ नरेश्वर! एक दिन महातेजस्वी जैगीषव्य मुनिको देखकर महात्मा देवलके मनमें बड़ी भारी चिन्ता हुई ।। समास्तु समतिक्रान्ता बह्दयः पूजयतो मम

vaiśampāyana uvāca | cintā sumahatī jātā muniṃ dṛṣṭvā mahādyutim naraśvara | ekadā mahātejasvī jaigīṣavyo muniṃ dṛṣṭvā mahātmā devalakasya manasi baḍī bhārī cintābhavat || samāstu samatikrāntā bahvyaḥ pūjayato mama ||

وَیشَمپایَن نے کہا—اے نریشور! اُس مہادیوتی مُنی کو دیکھ کر نہایت بڑی تشویش پیدا ہوئی۔ ایک دن بےحد تابناک جَیگیشویہ مُنی کو دیکھ کر مہاتما دیولک کے دل میں گہرا اضطراب چھا گیا۔ میں اُن کی پوجا اور خدمت کرتا رہا اور بہت سے برس گزر گئے۔

चिन्ताanxiety, worry
चिन्ता:
Karta
TypeNoun
Rootचिन्ता
FormFeminine, Nominative, Singular
सुमहतीvery great
सुमहती:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormFeminine, Nominative, Singular
जाताarisen, occurred
जाता:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
महाद्युतिम्of great splendor
महाद्युतिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाद्युति
FormMasculine, Accusative, Singular
समाःyears
समाः:
Karta
TypeNoun
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
समतिक्रान्ताःpassed by, elapsed
समतिक्रान्ताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + अति + क्रम्
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
पूजयतःwhile (I) was honoring / of (me) honoring
पूजयतः:
TypeVerb
Rootपूज्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular, शतृ (present active participle)
ममof me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
naraśvara (the king addressed, i.e., Janamejaya)
J
Jaigīṣavya (sage)
D
Devalaka

Educational Q&A

The verse highlights how encountering a truly radiant ascetic can provoke self-examination: even long years of reverence and service may feel insufficient when measured against genuine spiritual brilliance, urging humility and renewed commitment to dharma.

Vaiśampāyana narrates to the king that Devalaka, upon seeing the powerful sage Jaigīṣavya, becomes deeply anxious; the mention of many years passing while ‘I’ (the narrator within the episode) continued to honour him sets up a reflection on prolonged service and the unease it can bring when one confronts higher spiritual stature.