Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

ऋषिदृष्टेन विधिना समा बह्दी: समाहित: । भारत! संन्यासीके रूपमें वहाँ आये हुए महामुनि जैगीषव्यको देखकर देवल उनके प्रति अत्यन्त गौरव और महान्‌ प्रेम प्रकट करते तथा यथाशक्ति शास्त्रीय विधिसे एकाग्रचित्त हो उनका पूजन (आदर-सत्कार) किया करते थे। बहुत वर्षोतक उन्होंने ऐसा ही किया ।। कदाचित्‌ तस्य नृपते देवलस्य महात्मन:

ṛṣidṛṣṭena vidhinā samā bahvīḥ samāhitaḥ | bhārata! saṃnyāsike rūpeṇa tatra āgatam mahāmuniṃ jaigīṣavyaṃ dṛṣṭvā devalaḥ tasya prati atyantaṃ gauravaṃ mahān prema ca prakāśayan yathāśakti śāstrīya-vidhinā ekāgracitto bhūtvā tasya pūjanaṃ (ādara-satkāraṃ) karoti sma | bahūn varṣān tādṛśam eva cakāra || kadācit tasya nṛpate devalasya mahātmanaḥ

وَیشَمپایَن نے کہا—رِشیوں کے دیکھے اور مقرر کیے ہوئے طریقے کے مطابق، دل کو یکسو رکھ کر دیول مُنی، اے بھارت! سنیاسی کے روپ میں وہاں آئے ہوئے مہامُنی جَیگیشویہ کو دیکھتے ہی اُن کے لیے نہایت تعظیم اور عظیم محبت ظاہر کرتے۔ وہ اپنی بساط کے مطابق شاستری ودھی کے مطابق یکسوئی سے اُن کی پوجا اور آدر-ستکار کرتے رہے۔ بہت برسوں تک اُن کا یہی چلن رہا۔ پھر ایک موقع پر، اے نَرپ، اُس مہاتما دیول کے معاملے میں…

कदाचित्once, at some time
कदाचित्:
TypeIndeclinable
Rootकदाचित्
तस्यof him/that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
नृपतेःof the king
नृपतेः:
TypeNoun
Rootनृपति
Formmasculine, genitive, singular
देवलस्यof Devala
देवलस्य:
TypeNoun
Rootदेवल
Formmasculine, genitive, singular
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
Formmasculine, genitive, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (address to the listener)
D
Devala
J
Jaigīṣavya (sage)
S
saṃnyāsin (renunciant, as a guise)