Shloka 1
ऑपन--माज बक। अकाल पञ्चनवतितमो< ध्याय: कौरव-सेनाका शिबिरकी लक पलायन और शिबिरोंमें प्रवेश संजय उवाच हते वैकर्तने राजन् कुरवो भयपीडिता: । वीक्षमाणा दिश: सर्वा: पयपितु: सहस्रश:
sañjaya uvāca | hate vaikarṭane rājan kuravo bhayapīḍitāḥ | vīkṣamāṇā diśaḥ sarvāḥ pradrutāḥ sahasraśaḥ ||
سنجے نے کہا—اے راجَن، جب ویکرتن (کَرن) مارا گیا تو کورو خوف سے دب گئے۔ وہ ہر سمت دیکھتے ہوئے ہزاروں کی تعداد میں بھاگ نکلے۔ اپنے سرکردہ سورما کے گرنے سے ان کا حوصلہ ٹوٹ گیا اور لشکر میں گھبراہٹ پھیل گئی۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how an army’s confidence can hinge on a single pillar of strength: when that support falls, fear rapidly replaces discipline. Ethically, it underscores the fragility of power rooted in dependence on one champion rather than steadiness in dharma and collective resolve.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that after Karna is killed, the Kaurava forces become terrified, look in all directions for safety, and flee en masse—signaling a decisive turning point in the battle.