Cyavana’s Yogic Display and Kuśika’s Recognition of Tapas (च्यवन-योगप्रभावः कुशिकस्य तपःप्रशंसा च)
व्यवन उवाच उत्तिष्ठाम्येष राजेन्द्र सम्यक् क्रीतो5स्मि तेडनघ । गोभिस्तुल्यं न पश्यामि धनं किंचिदिहाच्युत
vyavana uvāca | uttiṣṭhāmy eṣa rājendra samyak krīto 'smi te 'nagha | gobhis tulyaṁ na paśyāmi dhanaṁ kiñcid ihācyuta ||
چَیون نے کہا—اے بےگناہ راجَیندر! میں اب اٹھتا ہوں۔ تم نے مناسب اور درست قیمت دے کر مجھے خریدا ہے۔ اے وہ نریش جو کبھی آداب و مراتب سے نہیں ہٹتا! اس دنیا میں مجھے گایوں کے برابر کوئی اور دولت نظر نہیں آتی۔
व्यवन उवाच
The verse affirms an ethical valuation of wealth: cattle are presented as the foremost form of worldly wealth, and it also stresses fairness in transactions—being ‘properly purchased’—as part of righteous conduct.
Vyavana addresses a king, acknowledges that the king has paid a fair price to obtain him, and then declares his view that no wealth in the world equals cattle, framing the statement within ideals of propriety and steadfastness.