Shloka 51

Garuḍa–Śakra Saṃvāda and the Retrieval of Amṛta (गरुड–शक्र संवादः अमृत-अपहरण-प्रसङ्गः)

Devanagari script

अनुपमबलवीर्यतेजसो धृतमनस: परिरक्षणेडमृतस्य । असुरपुरविदारणा: सुरा ज्वलनसमिद्धवपु:प्रकाशिन:

Transliteration

anupama-bala-vīrya-tejasaḥ dhṛta-manasaḥ parirakṣaṇe ’mṛtasya | asura-pura-vidāraṇāḥ surā jvalana-samiddha-vapuḥ-prakāśinaḥ ||

Translation

کاشیپ نے کہا—ان دیوتاؤں کی قوت، شجاعت اور جلال بے مثال تھا۔ وہ اسوروں کے شہروں کو چیر پھاڑ دینے پر قادر تھے اور بھڑکتی ہوئی آگ کی مانند دہکتے جسمانی نور سے روشن تھے۔ امرت کی حفاظت کے لیے انہوں نے دل میں اٹل عزم باندھ لیا تھا۔

Word by Word

• अनुपम: unsurpassed
• अनुपम: Karta
• Type: Adjective
• Root: अनुपम
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

• बल: strength
• बल: Karta
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: नपुं, प्रथमा, बहुवचन

• वीर्य: valor, prowess
• वीर्य: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर्य
• Form: नपुं, प्रथमा, बहुवचन

• तेजसः: of splendor/energy
• तेजसः: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तेजस्
• Form: नपुं, षष्ठी, एकवचन

• धृतमनसः: having firm resolve (lit. held mind)
• धृतमनसः: Karta
• Type: Adjective
• Root: धृतमनस्
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

• परिरक्षणे: in/for the guarding, protection
• परिरक्षणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: परिरक्षण
• Form: नपुं, सप्तमी, एकवचन

• अमृतस्य: of nectar (amrita)
• अमृतस्य: Karma
• Type: Noun
• Root: अमृत
• Form: नपुं, षष्ठी, एकवचन

• असुरपुरविदारणाः: destroyers/sunderers of the cities of the Asuras
• असुरपुरविदारणाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: असुरपुरविदारण
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta
• Type: Noun
• Root: सुर
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

• ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः: shining with bodies blazing like kindled fire
• ज्वलनसमिद्धवपुःप्रकाशिनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: ज्वलन-समिद्ध-वपुस्-प्रकाशिन्
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

कश्यप उवाच

Characters & Entities

• कश्यप (Kaśyapa)
• सुरा/देवाḥ (the Devas)
• असुराḥ (the Asuras)
• अमृत (Amṛta)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Power (bala, vīrya, tejas) is ethically framed as a duty of protection: the Devas steady their minds (dhṛta-manasaḥ) and commit themselves to safeguarding amṛta, emphasizing disciplined resolve in service of a shared good.

What is happening in the narrative?

Kaśyapa describes the Devas as blazing and formidable, capable of destroying Asura strongholds, and states that they have taken a firm inner vow to protect the amṛta (nectar of immortality).