Shloka 3
Garuḍa–Śakra Saṃvāda and the Retrieval of Amṛta (गरुड–शक्र संवादः अमृत-अपहरण-प्रसङ्गः)
ऋष यो ह्वात्र लम्बन्ते न हन््यामिति तानूषीन् । तपोरतान् लम्बमानान ब्रह्मर्षीनभिवीक्ष्य सः,तपस्यामें तत्पर हुए उन ब्रह्मर्षियोंको वटकी शाखामें लटकते देख गरुडने सोचा -- इसमें ऋषि लटक रहे हैं। मेरे द्वारा इनका वध न हो जाय। यह गिरती हुई शाखा इन ऋषियोंका अवश्य वध कर डालेगी।” यह विचारकर वीरवर पक्षिराज गरुडने हाथी और कछुएको तो अपने पंजोंसे दृढ़तापूर्वक पकड़ लिया और उन महर्षियोंके विनाशके भयसे झपटकर वह शाखा अपनी चोंचमें ले ली। उन मुनियोंकी रक्षाके लिये ही गरुडने ऐसा अदभुत पराक्रम किया था
ṛṣayo hvātra lambante na hanyāmīti tān ūṣīn | taporatān lambamānān brahmarṣīn abhivīkṣya saḥ |
تپسیا میں رَت اُن برہمرشیوں کو اسی شاخ سے اُلٹا لٹکتا دیکھ کر گرُڑ نے دل میں سوچا—“یہاں رشی لٹک رہے ہیں؛ کہیں میرے سبب ان کا وध نہ ہو جائے۔ یہ گرتی ہوئی شاخ یقیناً اِن رشیوں کو مار ڈالے گی۔” یہ سوچ کر بہادر پرندوں کے راجا گرُڑ نے ہاتھی اور کچھوے کو اپنے پنجوں سے مضبوطی سے پکڑ لیا، اور اُن مہارشیوں کی ہلاکت کے خوف سے جھپٹ کر اس شاخ کو اپنی چونچ میں تھام لیا۔ انہی مُنیوں کی حفاظت کے لیے گرُڑ نے یہ حیرت انگیز پرाकرم دکھایا تھا۔
रौहिण उवाच
Educational Q&A
Even when pursuing great strength or a difficult task, one must remain vigilant about unintended harm—especially toward the innocent and the spiritually devoted. Garuḍa’s power is guided by dharma: restraint, compassion, and protection of sages.
Garuḍa notices ascetic Brahmarṣis hanging from a tree-branch and fears that the branch may fall and kill them, possibly making him the cause. He therefore secures his prey (elephant and tortoise) while also taking the branch in his beak to prevent the sages’ destruction, performing an extraordinary feat to protect them.