Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 45

Dāna-dharma: Types of Charity, Worthy Recipients, Vrata-Timings, and Śiva–Viṣṇu Propitiation

Devanagari script

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

Transliteration

bhūmidaḥ sarvamāpnoti dīrghamāyurhiraṇyadaḥ / gṛhado 'gryāṇi veśmāni rūpyado rūpamuttamam

Translation

زمین کا دان کرنے والا سب کچھ پاتا ہے، سونے کا دان کرنے والا دراز عمر پاتا ہے۔ گھر کا دان کرنے والا بہترین رہائش پاتا ہے، اور چاندی کا دان کرنے والا اعلیٰ حسن (کاںتی) پاتا ہے۔

Word by Word

• भूमिदः: giver of land
• भूमिदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमि-द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः दाता)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• दीर्घम्: long
• दीर्घम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् आयुः-विशेषणम्

• आयुः: life-span
• आयुः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• हिरण्यदः: giver of gold
• हिरण्यदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य-द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिरण्यस्य दाता)

• गृहदः: giver of a house
• गृहदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृह-द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहस्य दाता)

• अग्र्याणि: excellent
• अग्र्याणि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् वेश्मानि-विशेषणम्

• वेश्मानि: mansions/dwellings
• वेश्मानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेश्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• रूप्यदः: giver of silver
• रूप्यदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप्य-द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रूप्यस्य/रजतस्य दाता)

• रूपम्: beauty/form
• रूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् रूपम्-विशेषणम्

Speaker

Sūta (narrating the teaching on dāna as transmitted in the Purāṇic dialogue)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Dāna
• Bhūmi (land)
• Hiraṇya (gold)
• Gṛha (house)
• Rūpya (silver)

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

Indirectly: it frames ethical giving (dāna) as a purifier of intention and karma, preparing the mind for higher knowledge of the Self taught elsewhere in the Kurma Purana.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

No specific meditation is prescribed; the verse emphasizes karma-yoga through dāna—selfless action that reduces possessiveness and supports inner discipline, which later matures into yogic steadiness.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

It does not name Shiva or Vishnu directly; it reflects the shared dharma framework honored across Shaiva–Vaishnava synthesis in the Kurma Purana, where righteous action supports liberation-oriented teachings.