Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 13

Brahmacārin-Dharma: Guru-Sevā, Daily Vedic Study, Gāyatrī-Japa, and Anadhyāya Regulations

आसने शयने याने नैव तिष्ठेत् कदाचन / धावन्तमनुधावेत गच्छन्तमनुगच्छति

āsane śayane yāne naiva tiṣṭhet kadācana / dhāvantamanudhāveta gacchantamanugacchati

جب گرو آسن پر بیٹھے ہوں، شَین میں ہوں یا سواری پر ہوں تو شاگرد کبھی کھڑا نہ رہے۔ گرو دوڑیں تو پیچھے دوڑے؛ گرو چلیں تو ساتھ ساتھ چلے۔

आसनेon a seat
आसने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन
शयनेon a bed
शयने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यानेin a vehicle
याने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
एवat all/indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
तिष्ठेत्should stand/remain
तिष्ठेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कदाचनever
कदाचन:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
धावन्तम्one who is running
धावन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधाव् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘running (one)’
अनुधावेतshould run after
अनुधावेत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + धाव् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
गच्छन्तम्one who is going
गच्छन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘going (one)’
अनुगच्छतिfollows/goes after
अनुगच्छति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + गम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Traditional narrator (Purāṇic instruction on sadācāra, framed as dharma-teaching within the Kurma Purana’s discourse)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

G
Guru
E
Elder (Vṛddha)
Ā
Ācārya

FAQs

Indirectly: it teaches humility and self-restraint, which purify the mind (antaḥkaraṇa). Such purification is a prerequisite for Atman-realization taught elsewhere in the Kurma Purana’s higher spiritual sections.

It emphasizes discipline akin to yama/niyama—respect, attentiveness, and surrender in service (sevā). This ethical training stabilizes the practitioner for mantra, meditation, and Shaiva–Vaishnava devotional Yoga emphasized in the text.

Not explicitly; it supports the Kurma Purana’s synthesis by grounding devotion and spiritual practice in dharmic conduct—an ethical foundation shared by both Shaiva and Vaishnava paths.