Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 40

Kapardeśvara at Piśācamocana — Liberation of a Piśāca and the Brahmapāra Hymn

Devanagari script

अलिङ्गमालोकविहीनरूपं स्वयंप्रभं चित्पतिमेकरुद्रम् / तं ब्रह्मपारं परमेश्वरं त्वां नमस्करिष्ये न यतो ऽन्यदस्ति

Transliteration

aliṅgamālokavihīnarūpaṃ svayaṃprabhaṃ citpatimekarudram / taṃ brahmapāraṃ parameśvaraṃ tvāṃ namaskariṣye na yato 'nyadasti

Translation

اے بےنشان (اَلِنگ)، حِسّی نور سے ماورا صورت والے، خود روشن، چِت کے مالک، ایک رُدر! تو ہی برہمن کے پار کا کنارا، پرمیشور ہے۔ میں تجھے سجدۂ تعظیم کرتا ہوں، کیونکہ تیرے سوا کچھ بھی نہیں۔

Word by Word

• अलिङ्गम्: without attributes/marks
• अलिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ-लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (Neuter, Accusative singular; adjective)

• आलोक-विहीन-रूपम्: having a form devoid of perceptible light
• आलोक-विहीन-रूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आलोक (प्रातिपदिक) + विहीन (कृदन्त/प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी/तत्पुरुष (ālokavihīna-rūpa: 'form devoid of light/visibility')

• स्वयम्-प्रभम्: self-luminous
• स्वयम्-प्रभम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्वयम् (अव्यय) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (self-luminous)

• चित्-पतिम्: lord of consciousness
• चित्-पतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चित् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (lord of consciousness)

• एक-रुद्रम्: the one Rudra
• एक-रुद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एक (प्रातिपदिक) + रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (the one Rudra)

• तम्: him/that (one)
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• ब्रह्म-पारम्: beyond Brahman / the farthest transcendence
• ब्रह्म-पारम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + पार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (beyond Brahman / having Brahman as the far shore)

• परम-ईश्वरम्: the Supreme Lord
• परम-ईश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (supreme Lord)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन (2nd person pronoun, Accusative singular)

• नमस्करिष्ये: I shall salute
• नमस्करिष्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नमस्-√कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (I shall bow/salute)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• यतः: because/from whom
• यतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय)
• Form: हेतु-अव्यय/सम्बन्धबोधक (indeclinable of cause: 'because/from which')

• अन्यत्: anything else
• अन्यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Neuter, Nominative singular)

• अस्ति: exists
• अस्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

A devotee/supplicant within the Purva-bhaga narration (hymnic address to Parameshvara as Eka-Rudra)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Parameshvara
• Eka-Rudra
• Brahman

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

It presents the Supreme as aliṅga (without limiting attributes), self-luminous consciousness (cit), and the sole reality—implying a non-dual ground where nothing exists apart from that Supreme.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

The verse points to nirguṇa-upāsanā: contemplation of the self-effulgent Lord beyond sensory “light” and external marks—an inward meditative focus aligned with Pashupata-style devotion to the one Ishvara.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

By naming the Supreme as “Eka-Rudra” while also affirming the all-encompassing Parameshvara beyond Brahman’s far shore, it supports the Kurma Purana’s synthesis: the highest Ishvara is one, approached through Shaiva and Vaishnava idioms without contradiction.