Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्

Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī

शूद्राणां तु सहस्राणां दण्डयेद्ब्राह्मणं तु वा / तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम्

śūdrāṇāṃ tu sahasrāṇāṃ daṇḍayedbrāhmaṇaṃ tu vā / tacchatārthaṃ tu vā vaiśyaṃ taddaśārddhaṃ tu śūdrakam

اگر سزا ہزار شودروں کے برابر ہو تو برہمن کو سزا دی جائے؛ اس کا سوواں حصہ ویشیہ کو، اور اس کے دسویں حصے کا آدھا شودر کو سزا دی جائے۔

śūdrāṇāmof Śūdras
śūdrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
sahasrāṇāmof thousands
sahasrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
daṇḍayetshould punish
daṇḍayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdaṇḍ (दण्ड्, धातु)
FormOptative/vidhiliṅ (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
brāhmaṇama Brahmin
brāhmaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAlternative particle (विकल्पार्थक-अव्यय)
tat-śata-arthamthat (amount) of a hundred (in value)
tat-śata-artham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + śata (संख्या-प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'that (amount) which is a hundred in value' (tad + śatārtham)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAlternative particle (विकल्पार्थक-अव्यय)
vaiśyama Vaiśya
vaiśyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaiśya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tat-daśa-arddhamhalf of that ten(-amount)
tat-daśa-arddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + daśa (संख्या-प्रातिपदिक) + arddha (ardha, प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः: 'half of that ten(-value)' i.e., half of that (previous) tenfold amount
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
śūdrakama Śūdra (diminutive/lesser term)
śūdrakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśūdraka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)