Shloka 45
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
बन्धूनां चैव मित्राणामिष्टार्थे तु त्रिपादकम् / अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन
Transliteration
bandhūnāṃ caiva mitrāṇāmiṣṭārthe tu tripādakam / arthaṃ kalatraputrārthe svātmārthe na tu kiñcana
Translation
رشتہ داروں اور دوستوں کی پسندیدہ بھلائی کے لیے (مال کا) تین چوتھائی حصہ دینا چاہیے؛ بیوی اور بیٹے کے لیے (کچھ) مال، مگر اپنی ذات کے لیے کچھ بھی نہیں۔
Word by Word
bandhūnāmof kinsmen
bandhūnām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootbandhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयार्थक-अव्यय)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक-अव्यय)
mitrāṇāmof friends
mitrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
iṣṭa-arthein a desired matter/purpose
iṣṭa-arthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootiṣṭa (इष्ट, कृदन्त/प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषः: 'desired purpose/matter'
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
tri-pādakama three-part measure (three pādas)
tri-pādakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + pādaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—द्विगु: 'three-pāda measure' (tri + pādaka)
arthamwealth/amount
artham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
kalatra-putra-arthefor the sake of wife and son
kalatra-putra-arthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkalatra (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—द्वन्द्व-पूर्वपद (kalatra+putra) + षष्ठी-तत्पुरुषः (their purpose)
svātma-arthefor one’s own sake
svātma-arthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः: 'for one’s own self’s sake'
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेधार्थक-अव्यय)
tuhowever
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
kiñcanaanything (at all)
kiñcana:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkiñcana (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); indefinite pronoun used substantively