Shloka 25
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
हादिरूर्ध्वादिपञ्चास्येष्वग्रे मूले च मध्यमे / अङ्गुलीमूलमणिबन्धयोर्देष्णोश्च पादयोः
Transliteration
hādirūrdhvādipañcāsyeṣvagre mūle ca madhyame / aṅgulīmūlamaṇibandhayordeṣṇośca pādayoḥ
Translation
ہادی سے اُردھْو تک کے پچاس حروف کے مخارج آگے، جڑ اور درمیان میں ہیں؛ نیز انگلیوں کی جڑ، کلائی کے بند، ٹخنوں اور پاؤں میں بھی ان کے مقام بتائے گئے ہیں۔
Word by Word
हादिthe ‘hādi’ (group beginning with ha)
हादि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहादि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (technical term)
ऊर्ध्व-आदि-पञ्चास्येषुin the ‘pañcāsya’ (set) beginning with ūrdhva
ऊर्ध्व-आदि-पञ्चास्येषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + पञ्चास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) ‘ऊर्ध्वादि’ + ‘पञ्चास्य’ (technical/obscure)
अग्रेat the front / tip
अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
मूलेat the root
मूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मध्यमेin the middle
मध्यमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
अङ्गुली-मूल-मणिबन्धयोःof the finger-roots and the wrists
अङ्गुली-मूल-मणिबन्धयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअङ्गुली (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक) + मणिबन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (समाहार), षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; द्वन्द्वसमासः (अङ्गुलीमूल + मणिबन्ध)
देश्नोःof the (two) ankles/instep region (term uncertain)
देश्नोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेश्नि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (rare), षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; दुर्लभशब्दः (technical/rare anatomical term)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पादयोःof the two feet
पादयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन