Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

शुद्धा तृतीयबीजेन पुटितां मातृकां पुनः / आद्यबीजद्वयं न्यस्य ह्यन्त्यबीजं न्यसेदिति

śuddhā tṛtīyabījena puṭitāṃ mātṛkāṃ punaḥ / ādyabījadvayaṃ nyasya hyantyabījaṃ nyasediti

تیسرے بیج سے پاک کی ہوئی ماترِکا کو پھر پُوٹِت کر کے، پہلے آدی بیجوں کی جوڑی نِیاس کرے اور پھر اَنتیہ بیج بھی نِیاس کرے—ایسا کہا گیا ہے۔

śuddhāpurified
śuddhā:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/nom.), Ekavacana (एकवचन); viśeṣaṇa of mātṛkā
tṛtīya-bījenawith the third seed-syllable
tṛtīya-bījena:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Roottṛtīya (प्रातिपदिक) + bīja (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Tṛtīyā vibhakti (तृतीया/instr.), Ekavacana; karaṇa (instrument)
puṭitāmenclosed/covered
puṭitām:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootpuṭita (कृदन्त; √puṭ/puṭ- धातु, past passive participle)
FormStrīliṅga, Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/acc.), Ekavacana; viśeṣaṇa of mātṛkām
mātṛkāmthe mātṛkā (matrix of letters)
mātṛkām:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootmātṛkā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā vibhakti (acc.), Ekavacana
punaḥagain
punaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण)
ādya-bīja-dvayamthe pair of initial seed-syllables
ādya-bīja-dvayam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootādya (प्रातिपदिक) + bīja (प्रातिपदिक) + dvaya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā vibhakti (acc.), Ekavacana; object of nyasya
nyasyahaving placed
nyasya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्) with ni- prefix; absolutive (ल्यप्)
FormKṛdanta; Avyayībhāva-kriyā (absolutive/gerund), ‘having placed’
hiindeed
hi:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) for emphasis
antya-bījamthe final seed-syllable
antya-bījam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootantya (प्रातिपदिक) + bīja (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā vibhakti (acc.), Ekavacana; object of nyaset
nyasetshould place
nyaset:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Root√as (अस्) with ni- prefix
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ/optative), Prathama puruṣa (3rd person), Ekavacana; parasmaipada
itithus
iti:
Vākyasaṃjñā (वाक्यसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation marker (इति-प्रयोग)