Shloka 14
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
हस्तौ विन्यस्य चाङ्गेषु ह्यङ्गुष्ठादितलावधि / हृदयादौ च विन्यस्य कुङ्कुमं न्यासमाचरेत्
Transliteration
hastau vinyasya cāṅgeṣu hyaṅguṣṭhāditalāvadhi / hṛdayādau ca vinyasya kuṅkumaṃ nyāsamācaret
Translation
ہاتھوں کا وِنیاس اعضاء پر انگوٹھے سے ہتھیلی تک کرے؛ اور ہردیہ وغیرہ مقامات پر بھی رکھ کر کُنکُم-نیاس بجا لائے۔
Word by Word
हस्तौ(the) two hands
हस्तौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
विन्यस्यhaving placed
विन्यस्य:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootवि + न्यस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having placed/arranged’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अङ्गेषुon the limbs
अङ्गेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधानार्थक-निपात (particle/emphasis)
अङ्गुष्ठ-आदि-तल-अवधिup to the palm beginning with the thumb
अङ्गुष्ठ-आदि-तल-अवधि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअङ्गुष्ठ + आदि + तल + अवधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, अव्यय (adverbial) ‘up to…’
हृदय-आदौbeginning with the heart (etc.)
हृदय-आदौ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootहृदय + आदि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, अव्यय (adverb) ‘beginning with…’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
विन्यस्यhaving placed
विन्यस्य:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootवि + न्यस् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having placed’
कुङ्कुमम्saffron/vermillion
कुङ्कुमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुङ्कुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
न्यासम्nyāsa (ritual placement)
न्यासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आचरेत्should perform
आचरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन