Shloka 121
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
स्थानानि दक्षिणं श्रोत्रं पृष्ठमंसश्च कूर्परः / दक्षहस्त तलस्याथ पृष्ठं तत्स्फिक्च जानुनी
Transliteration
sthānāni dakṣiṇaṃ śrotraṃ pṛṣṭhamaṃsaśca kūrparaḥ / dakṣahasta talasyātha pṛṣṭhaṃ tatsphikca jānunī
Translation
مقامات یہ ہیں—دایاں کان، پیٹھ کا گوشت اور کہنی؛ پھر دائیں ہاتھ کی ہتھیلی کی پشت، اور کولہے (نِتَمب) اور دونوں گھٹنے۔
Word by Word
स्थानानिplaces/locations
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; सूचीकरणे (enumerative)
दक्षिणम्right
दक्षिणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘right (side)’
श्रोत्रम्ear
श्रोत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पृष्ठ-मांसःback-flesh (muscle of the back)
पृष्ठ-मांसः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक) + मांस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पृष्ठस्य मांसः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कूर्परःelbow
कूर्परः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकूर्पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दक्ष-हस्तright hand
दक्ष-हस्त:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (दक्षः हस्तः = right hand)
तलस्यof the palm/sole
तलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequencer; ‘then/now’)
पृष्ठम्back (surface)
पृष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्-स्फिक्that buttock/hip
तत्-स्फिक्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्फिक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य स्फिक्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
जानुनीtwo knees
जानुनी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन