Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

अन्यान्यथीक्तस्थानेषु संयुक्तांल्लिपिसङ्कमात् / षोढा न्यासो मयाख्यातः साक्षादीश्वरभाषितः

anyānyathīktasthāneṣu saṃyuktāṃllipisaṅkamāt / ṣoḍhā nyāso mayākhyātaḥ sākṣādīśvarabhāṣitaḥ

دیگر جیسا کہ بیان ہوا ہے اُن مقامات میں حروف کے انتقال سے یکت نیاس کرے۔ یہ شَوڈھا نیاس میں نے بتایا ہے، جو براہِ راست ایشور کا فرمایا ہوا ہے۔

अन्यानिother (ones)
अन्यानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
अथthen; next
अथ:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), अनुक्रम/आरम्भार्थे (particle: ‘then/next’)
उक्तsaid; stated
उक्त:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद (in compound)
स्थानेषुin the stated places
स्थानेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (plural); समासः: उक्त-स्थान (तत्पुरुष: ‘stated places’)
संयुक्तान्combined; conjoined
संयुक्तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्-युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
लिपिletters; script
लिपि:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootलिपि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
सङ्कमात्from the letter-transition/combination
सङ्कमात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootसङ्कम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (singular); समासः: लिपि-सङ्कम (तत्पुरुष: ‘transition/combination of letters’)
षोढाsixfold
षोढा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootषट् (संख्या) → षोढा (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), संख्याविशेषणरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial numeral: ‘sixfold’)
न्यासःplacement (nyāsa)
न्यासः:
Karta/Viṣaya (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
आख्यातःdeclared; explained
आख्यातः:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootआ-ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
साक्षात्directly
साक्षात्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), क्रियाविशेषण (adverb: ‘directly/in person’)
ईश्वरthe Lord
ईश्वर:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
भाषितःspoken by the Lord
भाषितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभाष् (धातु) → भाषित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); समासः: ईश्वर-भाषित (तत्पुरुष: ‘spoken by the Lord’)