Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यावद्देहस्य धारणम् / तावद्वर्णाश्रमाचारः कर्तव्यः कर्ममुक्तये

jñānato 'jñānato vāpi yāvaddehasya dhāraṇam / tāvadvarṇāśramācāraḥ kartavyaḥ karmamuktaye

خواہ جان بوجھ کر ہو یا نادانی سے، جب تک بدن قائم ہے، تب تک کرم سے مُکتی کے لیے ورن آشرم آچار کا پالن کرنا چاہیے۔

jñānataḥknowingly
jñānataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)
ajñānataḥunknowingly
ajñānataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootajñāna (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAvyaya; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; समुच्चय/अपि-कारक निपात (particle: also/even)
yāvatas long as
yāvat:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
FormAvyaya; परिमाण/अवधि-बोधक (until/as long as)
dehasyaof the body
dehasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
dhāraṇamthe sustaining (of it)
dhāraṇam:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootdhāraṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; क्रियानाम (act-noun)
tāvatso long (then)
tāvat:
Sambandha (सम्बन्ध/correlative)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
FormAvyaya; तावत्-शब्दः (correlative: then/so long)
varṇa-āśrama-ācāraḥthe conduct of varṇa and āśrama
varṇa-āśrama-ācāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṇa + āśrama + ācāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (varṇānām āśramāṇāṃ ca ācāraḥ)
kartavyaḥmust be performed
kartavyaḥ:
Vidhi (विधि/predicative)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) + tavya (कृत्प्रत्यय)
FormKṛdanta (तव्यत्), Puṃliṅga, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; विधेय-विशेषण (to be done/ought to be done)
karma-muktayefor liberation from karma
karma-muktaye:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkarma + mukti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (karmasya muktiḥ)