Shloka 53
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
पीतद्रव्येण लिखितं चक्रं गूढं तु धारयेत् / वाक्स्तंभं वादिनां क्षिप्रं कुरुते नात्र संशयः
Transliteration
pītadravyeṇa likhitaṃ cakraṃ gūḍhaṃ tu dhārayet / vākstaṃbhaṃ vādināṃ kṣipraṃ kurute nātra saṃśayaḥ
Translation
زرد مادّے سے لکھا ہوا چکر پوشیدہ طور پر دھارن کرے۔ یہ مناظرہ کرنے والوں کی زبان کو فوراً بند کر دیتا ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔
Word by Word
पीत-द्रव्येणwith/using yellow substance
पीत-द्रव्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपीत (प्रातिपदिक) + द्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; करणसाधनम् (by means of)
लिखितम्written/inscribed
लिखितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘written/inscribed’ (past passive participle)
चक्रम्a wheel/diagram (cakra)
चक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
गूढम्hidden/secretly
गूढम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगूढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of चक्रम्)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
धारयेत्should hold/wear
धारयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थः (should hold/wear)
वाक्-स्तम्भम्speech-stoppage
वाक्-स्तम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक् (प्रातिपदिक) + स्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वाचः स्तम्भः) ‘speech-stoppage’
वादिनाम्of speakers/debaters
वादिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; सम्बन्धः (of speakers/debaters)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (adverb) ‘quickly’
कुरुतेdoes/produces
कुरुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb) ‘here/in this matter’
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन