Shloka 70
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
भैरवो ऽपि प्रहृष्टात्मा कृतार्थः श्रीविलोकनात् / विनीय तं निशाशेषं श्रीध्यानैकपरायणः
Transliteration
bhairavo 'pi prahṛṣṭātmā kṛtārthaḥ śrīvilokanāt / vinīya taṃ niśāśeṣaṃ śrīdhyānaikaparāyaṇaḥ
Translation
بھیرَو بھی شری کے درشن سے کِرتارتھ ہو کر نہایت مسرور ہوا۔ باقی رات گزار کر وہ صرف شری دھیان میں یکسو رہا۔
Word by Word
भैरवःBhairava
भैरवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), ‘also/even’
प्रहृष्टात्माone whose mind is delighted
प्रहृष्टात्मा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भैरवः)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (प्रहृष्टः आत्मा यस्य)
कृतार्थःfulfilled, having achieved his purpose
कृतार्थः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भैरवः)
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृतः अर्थः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय)
श्रीविलोकनात्from seeing Śrī
श्रीविलोकनात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान; cause/source)
TypeNoun
Rootश्री-विलोकन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्रियाः विलोकनम्)
विनीयhaving led/placed
विनीय:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootवि-नी (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having led/placed’; धातु: नी (to lead) उपसर्ग: वि
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
निशाशेषम्the remainder of the night
निशाशेषम्:
Karma (कर्म/Object complement/extent)
TypeAdjective
Rootनिशा-शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (निशायाः शेषः = remainder of the night)
श्रीध्यानैकपरायणःsolely devoted to meditation on Śrī
श्रीध्यानैकपरायणः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भैरवः)
TypeAdjective
Rootश्री-ध्यान-एक-परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (श्रियाः ध्याने एकः परायणः = solely devoted to meditation on Śrī)