Shloka 26
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी / तामाह कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुंदरी
Transliteration
baddhāñjalipuṭā bhūyaḥ praṇatā svaikyarūpiṇī / tāmāha kṛpayā vīkṣya mahātripurasuṃdarī
Translation
وہ پھر ہاتھ باندھ کر، ایک ہی حقیقت کی صورت بن کر جھک کر پرنام کرنے لگی۔ مہاتریپورسندری نے کرم کی نظر سے دیکھ کر اس سے کہا۔
Word by Word
बद्ध-अञ्जलि-पुटाwith hands joined (in añjali)
बद्ध-अञ्जलि-पुटा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त, बद्ध < बन्ध् धातु) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: ‘one whose joined-hands-cup is bound/formed’
भूयःagain; further
भूयः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय/क्रियाविशेषण (adverb: again, further)
प्रणताbowed down
प्रणता:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु) → प्रणत (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; ‘having bowed’
स्व-ऐक्य-रूपिणीshe whose nature was (their) oneness
स्व-ऐक्य-रूपिणी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + ऐक्य (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी/तत्पुरुषः: ‘having the form of (their) own unity/identity’
ताम्her
ताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
आहsaid
आह:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; परस्मैपद ‘to say’)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कृपयाwith compassion
कृपया:
करण/हेतु (Instrument/Cause—करण/हेतु)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; हेतौ/भावे: ‘out of compassion’
वीक्ष्यhaving looked
वीक्ष्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having looked (at)’
महात्रिपुरसुंदरीMahātripurasundarī
महात्रिपुरसुंदरी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + त्रिपुरसुंदरी (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; कर्मधारयः: ‘the great Tripurasundarī’