Shloka 25
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
चण्डिकामङ्गलाद्यैश्च सहसा स्वसखीजनैः / प्रणिपत्य च साष्टाङ्गं कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम्
Transliteration
caṇḍikāmaṅgalādyaiśca sahasā svasakhījanaiḥ / praṇipatya ca sāṣṭāṅgaṃ kṛtvā caiva pradakṣiṇām
Translation
وہ چنڈیکا، منگلا وغیرہ اپنی سہیلیوں کے ساتھ فوراً آئی۔ اس نے دیوی کو ساشٹانگ پرنام کیا اور پردکشِنا بھی کی۔
Word by Word
चण्डिका-मङ्गला-आद्यैःwith Caṇḍikā, Maṅgalā and others
चण्डिका-मङ्गला-आद्यैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचण्डिका + मङ्गला + आदि (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); समाहार-द्वन्द्व/इतरेतर-द्वन्द्व (contextual: ‘with Caṇḍikā, Maṅgalā and others’)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सहसाsuddenly; quickly
सहसा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
स्व-सखी-जनैःwith her own companions (female friends/attendants)
स्व-सखी-जनैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + सखी (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘own-friend-people’
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + नि + पत् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having bowed down/prostrated’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स-अष्टाङ्गम्(a prostration) with eight limbs
स-अष्टाङ्गम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + अष्टाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); अव्ययीभावः: ‘with eight limbs’ (as an adverbial qualifier of prostration)
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having done/made’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed; just
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
प्रदक्षिणाम्circumambulation
प्रदक्षिणाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)