Shloka 71
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तन्मध्यभूः समस्तापि परितो रत्नभूषिता / महापद्माटवी नाम सर्वसौभाग्यदायिनी
Transliteration
tanmadhyabhūḥ samastāpi parito ratnabhūṣitā / mahāpadmāṭavī nāma sarvasaubhāgyadāyinī
Translation
اس کی ساری وسطانی زمین چاروں طرف جواہرات سے آراستہ ہے؛ اسے ‘مہاپدم آٹوی’ کہا جاتا ہے اور یہ ہر طرح کی سعادت بخشتی ہے۔
Word by Word
तत्-मध्य-भूःthe central ground/land of that
तत्-मध्य-भूः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य मध्यस्य भूः)
समस्ताentire, whole
समस्ता:
कर्तृविशेषण (Adjective of subject)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (particle: also/indeed)
परितःall around
परितः:
अधिकरण (Adhikarana—circumstantial)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: all around)
रत्न-भूषिताadorned with jewels
रत्न-भूषिता:
कर्तृविशेषण (Adjective of subject)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूष् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘भूषित’; समासः—तत्पुरुषः (रत्नैः भूषिता)
महापद्म-आटवीthe forest of great lotuses
महापद्म-आटवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहापद्म (प्रातिपदिक) + आटवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महापद्मानां आटवी)
नामnamed
नाम:
विशेषणसूचक (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formसंज्ञासूचक-अव्यय (named/called)
सर्व-सौभाग्य-दायिनीbestowing all good fortune
सर्व-सौभाग्य-दायिनी:
कर्तृविशेषण (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सौभाग्य (प्रातिपदिक) + दायिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वं सौभाग्यं ददाति इति)