Shloka 18
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
आज्ञां विना तयोस्तारा मन्त्रिणीदण्डधारयोः / त्रिनेत्रस्यापि नो दत्ते वापिकांभसि सन्तरम्
Transliteration
ājñāṃ vinā tayostārā mantriṇīdaṇḍadhārayoḥ / trinetrasyāpi no datte vāpikāṃbhasi santaram
Translation
مَنتریṇی اور دَندھاری—ان دونوں کے حکم کے بغیر تارا، تین آنکھوں والے شِو کو بھی تالاب کے پانی میں پار اترنے نہیں دیتی۔
Word by Word
आज्ञाम्command; permission
आज्ञाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विनाwithout
विना:
सम्बन्ध (Sambandha/Relation marker)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/निपात; ‘विना’ (without) — द्वितीयासह प्रयोगः
तयोःof those two
तयोः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (सर्वनाम), षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
ताराTārā
तारा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मन्त्रिणी-दण्डधारयोःof the minister and the staff-bearer
मन्त्रिणी-दण्डधारयोः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक) + दण्डधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (मन्त्रिणी च दण्डधारश्च)
त्रि-नेत्रस्यof the three-eyed one (Śiva)
त्रि-नेत्रस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (त्रीणि नेत्राणि यस्य) — ‘त्रिनेत्र’ (Śiva)
अपिeven; also
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
नःto us
नः:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, चतुर्थी/षष्ठी (4th/6th) बहुवचन-एकादेशः; अत्र चतुर्थी (Dative) ‘to us’
दत्तेgives
दत्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
वापिका-अम्भसिin the pond-water
वापिका-अम्भसि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootवापिका (प्रातिपदिक) + अम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (वापिकायाम् अम्भसि)
सन्तरम्passage; crossing
सन्तरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन