Shloka 49
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
षोडशे त्वावरणके पूर्वादिद्वारवर्तिनः / विक्षिणत्काविचिन्वत्कास्तथा निर्हतनामकाः
Transliteration
ṣoḍaśe tvāvaraṇake pūrvādidvāravartinaḥ / vikṣiṇatkāvicinvatkāstathā nirhatanāmakāḥ
Translation
سولہویں آوَرَن میں، مشرق وغیرہ کے دروازوں پر قائم؛ وِکشِṇتک، آوِچِنوتک اور نِرہَت نام والے گن رہتے ہیں۔
Word by Word
षोडशेin the sixteenth
षोडशे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootषोडश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle: but/indeed)
आवरणकेin the enclosure
आवरणके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootआवरणक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्वादिद्वारवर्तिनःthose stationed at the eastern and other gates
पूर्वादिद्वारवर्तिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपूर्व-आदि-द्वार-वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः: पूर्व-आदि (east etc.) + द्वार (gate) + वर्तिन् (standing/being)
विक्षिणत्काःthe scatterers/throwers
विक्षिणत्काः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवि-क्षि (धातु) + शतृ (कृत् प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘scattering/throwing’
विचिन्वत्काःthe searchers/gatherers
विचिन्वत्काः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवि-चि (धातु) + शतृ (कृत् प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘searching/collecting’
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
निर्हतनामकाःthose called ‘Nirhata’ (a named group)
निर्हतनामकाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिर्हत-नामक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारयः: निर्हत (struck down/removed) + नामक (named/called)