Shloka 48
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
देवानां हृदयश्चैव द्वात्रिंशद्रुद्रदेवताः / वर्तते सायुधाः प्राज्ञ नित्यं पञ्चादशावृतौ
Transliteration
devānāṃ hṛdayaścaiva dvātriṃśadrudradevatāḥ / vartate sāyudhāḥ prājña nityaṃ pañcādaśāvṛtau
Translation
دیوتاؤں کے دل کی مانند وہ بتیس رُدر دیوتا، اے دانا، ہمیشہ پندرہ آوَرَنوں میں ہتھیاروں سمیت قائم رہتے ہیں۔
Word by Word
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
हृदयःHṛdaya (name; ‘heart’)
हृदयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (as a name/title)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
द्वात्रिंशद्रुद्रदेवताःthe thirty-two Rudra-deities
द्वात्रिंशद्रुद्रदेवताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्वात्रिंशत्-रुद्र-देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः: द्वात्रिंशत् (32) + रुद्र + देवता (deities)
वर्ततेexists/occurs/abides
वर्तते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
सायुधाःarmed
सायुधाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootस-आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः: स (with) + आयुध (weapon) = ‘armed’
प्राज्ञO wise one
प्राज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-रूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)
पञ्चादशावृतौin the fifteenth enclosure/circuit
पञ्चादशावृतौ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपञ्चदश-आवृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समासः: पञ्चदश (15) + आवृति (enclosure/circuit)