Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

आयामो ऽपि च तावान्वै तत्र त्रिमुकुटं स्मृतम् / मुकुटस्य तु विस्तारः क्रोशमानो घटोद्भव

āyāmo 'pi ca tāvānvai tatra trimukuṭaṃ smṛtam / mukuṭasya tu vistāraḥ krośamāno ghaṭodbhava

اس کی لمبائی بھی اتنی ہی ہے؛ وہاں ‘تری مُکُٹ’ کا ذکر ہے۔ اے گھٹودبھَو! مُکُٹ کا پھیلاؤ ایک کروش کے برابر کہا گیا ہے۔

आयामःlength
आयामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
तावान्that much
तावान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; परिमाणवाचक—“so much/that much”
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (indeed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
त्रि-मुकुटम्a triple-crown (structure)
त्रि-मुकुटम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + मुकुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः—“three-crown(ed structure)/triple crown”
स्मृतम्is said/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “is considered/said”
मुकुटस्यof the crown
मुकुटस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमुकुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
विस्तारःbreadth/width
विस्तारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
क्रोश-मानःmeasuring one krośa
क्रोश-मानः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोश (प्रातिपदिक) + मान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (परिमाण)—“measuring a krośa”
घट-उद्भवO Ghaṭodbhava (Agastya)
घट-उद्भव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootघट (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुष-नाम; संबोधन—addressing the sage Agastya (“born from a pot”)