Shloka 82
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तन्मात्रभूतहृदयस्तच्चित्तस्तत्परायणः / तत्कथासुधया नीतसमस्तरजनीदिनः
Transliteration
tanmātrabhūtahṛdayastaccittastatparāyaṇaḥ / tatkathāsudhayā nītasamastarajanīdinaḥ
Translation
اس کا دل صرف اسی سے بھر گیا، چِت بھی اسی میں لگا، وہی اس کا پرم سہارا بن گئی؛ اس کی کتھا کی امرت دھارا میں اس کی ساری راتیں اور دن گزرنے لگے۔
Word by Word
तन्-मात्र-भूत-हृदयःwhose heart had become only that (i.e., fixed solely on her)
तन्-मात्र-भूत-हृदयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + मात्र (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त; √भू) + हृदय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुष): 'तन्मात्रम्' इति अवधारण + 'भूत' + 'हृदय'—विशेषण
तत्-चित्तःwhose mind was on that (her)
तत्-चित्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास; विशेषण
तत्-परायणःdevoted to that (her)
तत्-परायणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास; विशेषण
तत्-कथा-सुधयाby the nectar of her talk/stories
तत्-कथा-सुधया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + कथा (प्रातिपदिक) + सुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष-समास; 'by the nectar of her stories'
नीत-समस्त-रजनी-दिनःwhose nights and days were wholly passed (thus)
नीत-समस्त-रजनी-दिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनीत (कृदन्त; √नी) + समस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) + रजनी (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समास: यस्य रजनीदिनौ समस्तौ नीतौ (whose nights and days were entirely spent/led)