Shloka 44
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
सा पर्यश्रुमुखी कीर्णकुन्तला धूलिधूसरा / ननाम जगदंबां वै वैधव्यत्यक्तभूषणा
Transliteration
sā paryaśrumukhī kīrṇakuntalā dhūlidhūsarā / nanāma jagadaṃbāṃ vai vaidhavyatyaktabhūṣaṇā
Translation
اس کا چہرہ آنسوؤں سے تر تھا، بال بکھرے ہوئے، گرد سے اٹا ہوا؛ بیوگی کے سبب زیور چھوڑ چکی وہ جگدمبا کو سجدۂ تعظیم کرنے لگی۔
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परि-अश्रु-मुखीtear-faced
परि-अश्रु-मुखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय) + अश्रु (प्रातिपदिक) + मुखिन्/मुखी (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास, ‘अश्रुभिः परितः मुखं यस्याः’ (she whose face is covered with tears); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कीर्ण-कुन्तलाwith disheveled hair
कीर्ण-कुन्तला:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कुन्तल (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास, ‘कीर्णाः कुन्तलाः यस्याः’ (she whose hair is scattered); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धूलि-धूसराdust-covered
धूलि-धूसरा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधूलि (प्रातिपदिक) + धूसर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, ‘धूलिधूसरा’ (dust-grey/dust-covered); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ननामbowed
ननाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगत्-अम्बाम्the Mother of the world
जगत्-अम्बाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + अम्बा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, ‘जगतः अम्बा’ (mother of the world); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक/खल्वर्थक (emphatic particle)
वैधव्य-त्यक्त-भूषणाhaving cast off ornaments due to widowhood
वैधव्य-त्यक्त-भूषणा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवैधव्य (प्रातिपदिक) + त्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास, ‘वैधव्येन त्यक्तानि भूषणानि यस्याः’ (she who has abandoned ornaments due to widowhood); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन