Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

प्रत्याहारवर्णनम्

Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence

अवस्थास्थानि तान्येव पुण्यपापानि जन्तवः / योजयन्ते पुनर्देहान्परत्वेन तथैव च

avasthāsthāni tānyeva puṇyapāpāni jantavaḥ / yojayante punardehānparatvena tathaiva ca

وہی پُنّیہ اور پاپ اپنی اپنی حالتوں میں قائم رہ کر جانداروں کو بار بار نئے جسموں سے جوڑتے ہیں؛ اور پرلوک کا پھل بھی اسی طرح دیتے ہیں۔

avasthā-sthānisituated in states/conditioned by states
avasthā-sthāni:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootavasthā (अवस्था-प्रातिपदिक) + sthāna (स्थान-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/1 or द्वितीया/2), Plural (बहुवचन); समासः—तत्पुरुषः (अवस्थायां स्थानानि/अवस्था-स्थानानि)
tānithose
tāni:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/1 or द्वितीया/2), Plural (बहुवचन); demonstrative pronoun
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक निपात)
puṇya-pāpānimerits and sins
puṇya-pāpāni:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpuṇya (पुण्य-प्रातिपदिक) + pāpa (पाप-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/1 or द्वितीया/2), Plural (बहुवचन); समासः—द्वन्द्वः (पुण्यं च पापं च)
jantavaḥcreatures
jantavaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootjantu (जन्तु-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
yojayanteconnect/assign
yojayante:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootyuj (युज्-धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
punaragain
punar:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
dehānbodies
dehān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootdeha (देह-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Plural (बहुवचन)
paratvenaas otherness/according to difference
paratvena:
Karana (करण/Means; adverbial instrument)
TypeNoun
Rootparatva (परत्व-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); abstract noun used adverbially
tathāthus/so
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक निपात)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)