Shloka 8
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजनुःकृतैः / नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्
Transliteration
bhavataḥ sukṛtairlabdhvā mama pūrvajanuḥkṛtaiḥ / nāśo 'yaṃ bhavatāmadya jāto naṣṭastato 'smyaham
Translation
تمہارے نیک اعمال اور میرے پچھلے جنم کے کیے ہوئے کرموں سے جو کچھ ملا تھا، آج وہی تمہاری ہلاکت بن گیا؛ اسی لیے میں بھی برباد ہو گیا ہوں۔
Word by Word
भवतःof you / your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), एकवचन (Singular); आदरार्थ-प्रयोगः (honorific 'your')
सुकृतैःby (your) good deeds / merits
सुकृतैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/तृतीया), बहुवचन (Plural)
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having obtained)
ममof me / my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), एकवचन (Singular)
पूर्वजनुःकृतैःby deeds done in a former birth
पूर्वजनुःकृतैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपूर्व + जनुः + कृत (प्रातिपदिके; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/तृतीया), बहुवचन (Plural); तत्पुरुषः (पूर्वजनेः कृतैः / पूर्वजन्मकृतैः—पूर्वकृतकर्मभिः)
नाशःdestruction / ruin
नाशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
अयम्this
अयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
भवताम्of you (all) / your
भवताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural); आदरार्थ-प्रयोगः
अद्यtoday / now
अद्य:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
जातःhas arisen / occurred
जातः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; भावे/कर्तरि प्रयोगः—'has arisen/occurred'
नष्टःruined / lost
नष्टः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √नश् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'अहम्' इत्यस्य विशेषणम्
ततःtherefore / from that
ततः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थे (therefore/from that)
अस्मिam
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), प्रथमपुरुष? (actually उत्तमपुरुष/1st person), एकवचन; परस्मैपद; 'I am'
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular); सर्वनाम